1. Blog
  2. Carriere
  3. Onderzoek: waar begint arbeidsmarktdiscriminatie?

Onderzoek: waar begint arbeidsmarktdiscriminatie?

14 minuten leestijd
waar begint arbeidsmarktdiscriminatie?
CVster.nl onderzocht sollicitaties van Nederlanders en mensen met een migrantenachtergrond. Bekijk hier het onderzoek en de verschillen.

Arbeidsmarktdiscriminatie

Veel onderzoeken hebben de afgelopen jaren aangetoond dat sollicitanten met een migratieachtergrond minder kansen hebben op de arbeidsmarkt. Het tegengaan en verdringen van arbeidsmarktdiscriminatie staat daarom hoog op de prioriteitenlijst van de overheid. Zo zijn er gemeenten die niet-westerse sollicitanten voorrang geven, anoniem solliciteren in het leven hebben geroepen, en recruiters trainen om niet in vooroordelen te trappen. Maar nog niet alle bedrijven zijn zover in het nemen van stappen tegen discriminatie bij sollicitaties 

De vraag is wannéér in het sollicitatieproces arbeidsmarktdiscriminatie plaatsvindt. Is dat al vanaf het moment dat de sollicitatie bij het bedrijf in de mailbox terecht komt, na het lezen van de motivatiebrief , of na het openen en inzien van het cv ? In dit blog leggen we het uit, in de volgende volgorde:

  • Sollicitatie onderzoek
  • Discriminatie op basis van naam
  • Discriminatie op de arbeidsmarkt bij een migratieachtergrond
  • Discriminatie sollicitatie kleinst in onderwijs
  • Meeste discriminatie bij uitzendbureaus
  • Discriminatie bij solliciteren: werkgevers vs. uitzendbureaus

Sollicitatie onderzoek

Om te ontdekken of er bij sollicitaties sprake is van arbeidsmarktdiscriminatie voerden we als CVster.nl een sollicitatie onderzoek uit. We verstuurden 480 digitale sollicitaties verspreid over vier verschillende branches. 

Bij het onderzoek gebruikten we vier fictieve sollicitanten: één sollicitant met een Nederlandse achtergrond en drie sollicitanten met verschillende migratieachtergronden. De sollicitatiemail en het cv van de vier kandidaten waren nagenoeg identiek, alleen de lay-out en NAW-gegevens werden aangepast. Met e-mail tracking software werden alle sollicitaties geanalyseerd en onderzocht op deze drie zaken:

  1. Werd de sollicitatiemail geopend?
  2. Werd het cv uit de bijlage geopend?
  3. Wat was de reactie naar de sollicitant?

En wat bleek? Al in de mailbox, voordat de motivatiebrief of het cv überhaupt zijn gelezen, maakt een sollicitant met een migratieachtergrond minder kans. De sollicitatiemail werd niet geopend.  

Maar ook als het cv van sollicitanten met een migratieachtergrond wél wordt geopend, blijkt er vervolgens alsnog discriminatie op basis van naam en/of afkomst plaats te vinden.

Nederlands-klinkende naam en Niet Nederlands-klinkende naam.
Nederlands-klinkende naam en Niet Nederlands-klinkende naam.

Discriminatie op naam

Om verder te onderzoeken of er sprake is van discriminatie op basis van iemands naam, onderzochten we de open rate: in hoeverre wordt een sollicitatiemail daadwerkelijk geopend? Hieruit bleek dat 98% van de sollicitatiemails van de Nederlandse sollicitant werd geopend, bijna allemaal dus. De sollicitatiemails van de kandidaten met een buitenlandse naam werden 7% minder vaak bekeken.

Ook hielden we bij in hoeverre het cv werd geopend vanuit de bijlage. Het cv van de Nederlandse sollicitant werd in 92% van de gevallen geopend, tegenover slechts 80% voor sollicitanten met een migratieachtergrond. Een cv van een Nederlandse sollicitant heeft daarmee 15% meer kans om bekeken te worden.

Kortom, discriminatie bij het solliciteren op basis van naam en/of afkomst blijkt reeds plaats te vinden in de eerste stadia van het sollicitatieproces, namelijk bij het openen van de sollicitatiemail en bij het inzien van het cv.

Open rate sollicitatiemail en CV.
Open rate sollicitatiemail en CV.
Statistisch overzicht

Waar in 2020 de gemiddelde werkloosheid onder mensen zonder migratieachtergrond slechts 3,0% bedroeg, was de werkloosheid onder mensen met een niet-westerse migratieachtergrond maar liefst 8,2%. 

Discriminatie op de arbeidsmarkt bij een migratieachtergrond 

De Nederlandse sollicitant kreeg op 45% van de verstuurde sollicitaties een positieve reactie. Deze positieve reacties zijn onderverdeeld in ‘een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek’ en ‘een uitnodiging voor een telefonisch interview’.

Sollicitanten met een migratieachtergrond konden in 38% van de verstuurde sollicitaties rekenen op een positieve reactie. Daarmee kregen zij 16% minder positieve reacties dan de Nederlandse sollicitant.

Als gekeken wordt naar het percentage ontvangen positieve reacties, nadat de cv’s daadwerkelijk werden geopend, zien we dat sollicitanten met een migratieachtergrond 10% minder positieve reacties ontvingen. Dus ook als de cv’s wél werden bekeken, vond daarna arbeidsmarktdiscriminatie plaats.

Ontvangen positieve reacties.
Ontvangen positieve reacties.

Discriminatie bij sollicitatie kleinst in het onderwijs

In het onderwijs is er minder discriminatie van sollicitanten met een migratieachtergrond. De rollen zijn zelfs omgedraaid: in het onderwijs werden de sollicitatiemails van sollicitanten met een migratieachtergrond zo’n 5% beter bekeken dan de mail van de Nederlandse sollicitant.

In de overige drie sectoren werd de sollicitatiemail van de Nederlandse sollicitant in 100% van alle verstuurde sollicitaties geopend. Vooral in de uitzendbranche werd de sollicitatiemail van de andere sollicitanten minder vaak bekeken dan die van de Nederlandse sollicitant: een verschil van 14%.

Open rate sollicitatiemail per sector.
Open rate sollicitatiemail per sector.

Meeste discriminatie bij uitzendbureaus

In de uitzendbranche zien we de grootste verschillen in geopende cv’s tussen de Nederlandse sollicitant en de andere sollicitanten. Het cv van de Nederlandse sollicitant werd in 100% van de verstuurde sollicitaties geopend, terwijl de cv’s van sollicitanten met een migratieachtergrond slechts in 71% van de gevallen werden bekeken.

In de onderwijssector werden vaak alle verstuurde cv’s bekeken, met een gemiddelde open rate van 92%. Dat betekent dat ruim 9 van de 10 cv’s geopend werden, zonder significant verschil op basis van afkomst of naam. 

Open rate cv per sector.
Open rate cv per sector.
Statistisch overzicht

Mensen met een migratieachtergrond verdienen gemiddeld ook minder. Mensen met een Nederlandse achtergrond verdienden in 2019 gemiddeld ruim 34.000 euro bruto per jaar. Onder personen met een niet-westerse migratieachtergrond was dit met 25.000 euro ruim een kwart lager. 

In onderwijs en gezondheidszorgbieden de meeste kansen op een positieve reactie

In de gezondheidszorg is meer discriminatie bij sollicitaties dan in het onderwijs:  de Nederlandse sollicitant kreeg zo’n 26% meer positieve reacties. Maar daarmee scoort de gezondheidssector nog altijd beter dan de uitzendbranche. Daar is het verschil tussen de Nederlandse sollicitant en de sollicitanten met een migratieachtergrond maar liefst 50%. Nederlandse sollicitanten hebben twee keer zoveel kans op een positieve reactie van een uitzendbureau dan sollicitanten met een niet-westers klinkende naam. 

De grootste kans op een positieve reactie hadden de sollicitanten dus in het onderwijs of in de gezondheidssector, de kleinste kans in de detailhandel en uitzendbranche. Dit geldt voor zowel Nederlandse kandidaten als sollicitanten met een migratieachtergrond: waarschijnlijk omdat de gezondheidszorg en het onderwijs kampen met een groter personeelstekort.

Ontvangen positieve reacties per sector.
Ontvangen positieve reacties per sector.

Discriminatie bij solliciteren: werkgevers vs. uitzendbureaus

Binnen het onderzoek is er afzonderlijk gekeken naar sollicitaties direct bij de werkgever en sollicitaties via een uitzendbureau of detacheringsbureau.

Sollicitatie discriminatie: het verschil tussen werkgevers en bureaus

Sollicitatiemails geopend

Uitzendbureaus en detacheringsbureaus openden 100% van alle verstuurde sollicitatiemails van de Nederlandse sollicitant. Dezelfde uitzendbureaus bekeken de sollicitatiemails van sollicitanten met een migratieachtergrond minder vaak: slechts in 91% van de gevallen.

Werkgevers lijken daarentegen minder onderscheid te maken tussen de sollicitanten bij het openen van hun sollicitatiemails. De Nederlandse sollicitatiemail (97%) werd ook hier beter bekeken, maar het verschil met de andere sollicitatiemails is minder groot: slechts 6%.

Cv’s geopend

Werving en selectiebureaus openden de cv’s van sollicitanten met een migratieachtergrond in 80% van de gevallen. Dezelfde bureaus openden het cv van de Nederlandse sollicitant in 95% van de verstuurde sollicitaties.

Ook bij het openen van de cv’s doen werkgevers het minder slecht dan werving- en selectiebureaus. Werkgevers openden het cv van sollicitanten met een migratieachtergrond in 81% van de gevallen, terwijl het Nederlandse cv in 88% van de gevallen werd bekeken.

Positieve reacties

Zowel bij het openen van de sollicitatiemails als het cv scoren werkgevers dus beter dan uitzendbureaus op het gebied van arbeidsmarktdiscriminatie. In de laatste fase van het sollicitatieproces - bij het versturen van de reacties - blijken zowel de werkgevers als de bureaus zich in een even grote mate schuldig te maken aan arbeidsmarktdiscriminatie.

Werving- en selectie vs direct bij de werkgever
Werving- en selectie vs direct bij de werkgever
Statistisch overzicht

In tijden waarin het slecht gaat met de economie , vangen mensen met een niet-westerse migratieachtergrond de hardste klappen op. Hun contracten worden dan vaker niet verlengd dan die van mensen zonder migratieachtergrond, zo blijkt uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau. Zo nam in de vier jaar na de economische crisis van 2008 de werkloosheid voor mensen met een Nederlandse achtergrond met 53% toe, terwijl in dezelfde periode de werkloosheid voor mensen met een niet-westerse migratieachtergrond toenam met bijna 68%. 

Conclusie onderzoek naar discriminatie bij sollicitatie

Uit ons onderzoek naar discriminatie bij sollicitatie blijkt dat arbeidsmarktdiscriminatie helaas plaatsvindt in alle stadia van het sollicitatieproces

Bij het versturen van de sollicitatie maakt een sollicitant met een migratieachtergrond of niet-westerse naam gelijk al minder kans. Die lagere kans werkt door als het gaat om het openen en lezen van hun cv’s door recruiters en werkgevers. Zelfs als het cv van sollicitanten met een migratieachtergrond wél wordt geopend, blijkt daarna alsnog vaak discriminatie op basis van naam en/of afkomst plaats te vinden.

In de onderwijssector zijn de verschillen tussen de sollicitanten het kleinst. Sollicitanten met een migratieachtergrond hebben in deze sector een goede kans dat hun sollicitatiemail wordt geopend en hun cv wordt bekeken. Daarnaast kunnen zij hier rekenen op evenveel positieve reacties als Nederlandse sollicitanten. In de uitzendbranche zijn de onderlinge verschillen tussen de Nederlandse sollicitant en de andere sollicitanten juist het grootst. 

Statistisch overzicht

In een onderzoek van de Rijksoverheid uit 2020 gaf maar liefst 100% van de recruiters aan dat ze arbeidsmarktdiscriminatie wel eens tegenkomen bij hun werkzaamheden. In 78% van de gevallen was dit minstens elk kwartaal. De vormen die het vaakst voorkomen zijn leeftijdsdiscriminatie, op de voet gevolgd door discriminatie op etnische afkomst.

Expert tip

Veel bedrijven maken werk van diversiteit en proberen hun personeelsbestand diverser te maken. Het kan lonen om bij grotere bedrijven te kijken op hun website of in het nieuws of zij hiervoor mensen in dienst hebben genomen, of dat ze een inclusiviteitsagenda hebben. Vooral lokale overheden proberen daarhun steentje aan bij te dragen. Bij dat soort organisaties maak je wellicht een grotere kans om als persoon met een migratieachtergrond aangenomen te worden.

Maak je cv in 15 minuten
Maak je cv in 15 minuten
Gebruik onze professionele cv-templates. Ontworpen door specialisten, getest door recruiters en wereldwijd gebruikt door miljoenen sollicitanten. Een krachtig cv maken was nog nooit zo eenvoudig!
Maak nu je cv
Maak je cv in 15 minuten
Maak je cv in 15 minuten
Gebruik onze professionele cv-templates. Ontworpen door specialisten, getest door recruiters en wereldwijd gebruikt door miljoenen sollicitanten. Een krachtig cv maken was nog nooit zo eenvoudig!
Maak nu je cv
Deel dit artikel
Verder lezen
Sollicitatiegesprek11 minuten leestijd
Omgaan met een afwijzing op je sollicitatie
Omgaan met een afwijzing op je sollicitatie
Carriere61 minuten leestijd
Ontslagbrief schrijven - voorbeelden en tips
Ontslagbrief schrijven
CV9 minuten leestijd
Moet ik alle functies vermelden op mijn cv?
Moet ik alle functies vermelden op mijn cv?
CV20 minuten leestijd
Professionele vaardigheden in je cv en sollicitatiebrief verwerken
Professionele vaardigheden in je cv en sollicitatiebrief verwerken
Alles Doorbladeren
Deze website maakt gebruik van cookies om de gebruikerservaring te verbeteren en om analyses en marketing uit te voeren. Door onze website te gebruiken, stemt u in met alle cookies in overeenstemming met onze Cookiebeleid en Privacybeleid .
Cookies accepteren